Wat u zult horen
De muziek die u mogelijk hoort
Een luistergids bij de programma's van de Spiegelkapel: Vivaldi's Lente en Zomer, Mozarts Lacrimosa, Smetana's Vltava, Bach, Pachelbel en Beethoven.
Reserveer uw plaats in de kapel ↗Hoe u een uur vol favorieten beluistert
Het concert in de Spiegelkapel is opgebouwd uit stukken die u wellicht al kent, uitgevoerd door een kamermuziekensemble met een sopraan, een soloviool en een orgel of een piano. Dat verandert hoe de muziek u bereikt. Orkestwerken krijgen een kleinere klank, en de solisten staan dichtbij genoeg om hun handen te zien bewegen. U hoeft zich niet voor te bereiden, maar een paar minuten achtergrond bij elk stuk hieronder geeft u iets om op te letten. Er worden twee programma's voor het concert getoond, dus niet elk stuk hier komt op elk tijdstip aan bod.
Vivaldi: Lente en Zomer
Lente en Zomer zijn de eerste twee van Vivaldi's vier vioolconcerten die bekendstaan als De Vier Jaargetijden, geschreven rond 1718 tot 1723 en gepubliceerd in 1725. Vivaldi gaf elk concert een sonnet mee, en de muziek volgt het gedicht regel voor regel. In het langzame deel van de Lente is het blaffen van de hond van een geitenhoeder te horen in de altviolen. Een volledige uitvoering van de Lente duurt ongeveer 10 minuten, en de Zomer ongeveer 11, dus samen vullen ze ongeveer een derde van het uur.
Mozart: de Lacrimosa
Mozart stierf in 1791 met zijn Requiem onvoltooid. Zijn manuscript toont het openingsdeel als voltooid en gedetailleerde schetsen van verschillende andere delen, en de Lacrimosa breekt af na de eerste acht maten. Andere componisten voltooiden het werk, waarbij Joseph Eybler en vervolgens Franz Xaver Süssmayr de rest invulden. Het deel begint met een wiegend, zuchtend ritme dat zich opbouwt, op de woorden die 'die tranendag' betekenen. In een kamermuziekconcert is het stuk afgestemd op een klein ensemble, dus let op hoeveel gewicht een paar musici eraan kunnen geven.
Smetana: de Vltava
De Vltava, ook wel de Moldau genoemd, is het tweede van zes symfonische gedichten in Smetana's Má vlast, gecomponeerd in 1874 en voor het eerst uitgevoerd in 1875. Het duurt ongeveer dertien minuten en bevat zijn beroemdste melodie. Smetana schreef er zijn eigen toelichting bij: de rivier ontspringt uit twee kleine bronnen, stroomt door bossen en langs een boerenbruiloft, tuimelt door de Sint-Johannesstroomversnellingen, verbreedt zich en loopt langs Vyšehrad richting Praag. Het is het stuk in het programma dat het duidelijkst bij deze stad hoort.
Bach en Pachelbel
Bachs Toccata en Fuga in d klein is een orgelshowstuk en verschijnt in een van de twee programma's. Enkele wetenschappers betwijfelen sinds 1981 of Bach het componeerde, hoewel anderen, onder wie de Bach-kenner Christoph Wolff, menen van wel. Pachelbels Canon, eveneens in een programma, werd geschreven voor drie violen en een baslijn, en dezelfde melodie wordt in verspringende inzetten gespeeld, waarbij elke stem de vorige volgt. Beide stukken behoren tot het baroktijdperk, net als de kapel.
Beethovens Vijfde en Mozarts symfonie in g klein
Beethovens Vijfde Symfonie, gecomponeerd tussen 1804 en 1808, opent met vier noten, drie korte en een lange, vaak beschreven als het noodlot dat op de deur klopt. Het motief keert terug door het hele deel, waardoor het gemakkelijk te volgen is, zelfs in een kleiner ensemble. Mozarts Symfonie nr. 40 in g klein werd op 25 juli 1788 in zijn eigen catalogus opgenomen en verschijnt in een van de programma's. Beide zijn delen uit grotere werken, dus verwacht van elk een fragment, niet de hele symfonie.
Een eenvoudige manier om u voor te bereiden
Als u voorbereid wilt aankomen, breng dan dertien minuten door met de Vltava en herken de hoofdmotieven, en luister daarna een keer naar het begin van Beethovens Vijfde. Dat dekt twee van de stukken die het meest waarschijnlijk in uw programma staan. Bekijk het getoonde programma voor uw datum om te zien welke andere erin voorkomen. Zoekt u daarna een volledige opname van een stuk dat u raakte, want het uur toont u de hoogtepunten, en de complete werken duren langer dan de concerttijd toelaat.
Bronnen