Co usłyszysz
Muzyka, którą możesz usłyszeć
Przewodnik słuchacza po programach Kaplicy Zwierciadlanej: „Wiosna” i „Lato” Vivaldiego, „Lacrimosa” Mozarta, „Wełtawa” Smetany, Bach, Pachelbel i Beethoven.
Zarezerwuj miejsce w kaplicy ↗Jak słuchać godzinę ulubionych utworów
Koncert w Kaplicy Zwierciadlanej składa się z utworów, które być może już znasz, wykonywanych przez zespół kameralny z sopranem, skrzypcami solo oraz organami lub fortepianem. To zmienia sposób, w jaki muzyka do Ciebie dociera. Utwory orkiestrowe brzmią w mniejszym składzie, a soliści są tak blisko, że możesz obserwować ich dłonie. Nie musisz się przygotowywać, ale kilka minut tła o każdym z poniższych utworów da Ci coś, na co warto słuchać. Dla koncertu pokazane są dwa programy, więc nie każdy utwór pojawia się za każdym razem.
Vivaldi: Wiosna i Lato
Wiosna i Lato to dwa pierwsze z czterech koncertów skrzypcowych Vivaldiego znanych jako Cztery pory roku, napisane około 1718–1723 i opublikowane w 1725 roku. Vivaldi opatrzył każdy koncert sonetem, a muzyka podąża za poematem linia po linii. W wolnej części Wiosny w altówkach słychać szczekanie psa pasterza. Pełne wykonanie Wiosny trwa około 10 minut, a Lata około 11, więc oba wypełniają mniej więcej jedną trzecią godziny.
Mozart: Lacrimosa
Mozart zmarł w 1791 roku, pozostawiając Requiem niedokończone. Jego rękopis ukazuje ukończoną część wstępną oraz szczegółowe szkice kilku kolejnych, a Lacrimosa urywa się po pierwszych ośmiu taktach. Dzieło dokończyli inni kompozytorzy — Joseph Eybler, a następnie Franz Xaver Süssmayr wypełnili resztę. Część otwiera kołyszący, wzdychający rytm, który narasta, podłożony pod słowa znaczące „ten pełen łez dzień". Podczas koncertu kameralnego utwór zostaje zredukowany do niewielkiego zespołu, więc wsłuchaj się, jak wielki ciężar potrafi nadać mu garstka wykonawców.
Smetana: Wełtawa
Wełtawa, zwana także Moldau, to drugi z sześciu poematów symfonicznych w cyklu Má vlast Smetany, skomponowany w 1874 roku i po raz pierwszy wykonany w 1875. Trwa około trzynastu minut i zawiera jego najsłynniejszą melodię. Smetana napisał do niego własny komentarz: rzeka wypływa z dwóch małych źródeł, płynie przez lasy i obok wesela wiejskiego, przetacza się przez Prądy Świętego Jana, a następnie rozszerza się i płynie obok Vyšehradu ku Pradze. To utwór z programu, który najwyraźniej należy do tego miasta.
Bach i Pachelbel
Toccata i fuga d-moll Bacha to popisowy utwór organowy, obecny w jednym z dwóch programów. Od 1981 roku kilku badaczy kwestionuje, czy Bach go skomponował, choć inni, w tym znawca Bacha Christoph Wolff, wierzą, że tak. Kanon Pachelbela, również w jednym z programów, został napisany na troje skrzypiec i linię basową, a ta sama melodia jest grana w nakładających się wejściach, każdy głos podąża za poprzednim. Oba utwory należą do epoki baroku, podobnie jak sama kaplica.
Piąta Beethovena i symfonia g-moll Mozarta
Piąta symfonia Beethovena, skomponowana w latach 1804–1808, otwiera się czterema nutami — trzema krótkimi i jedną długą — często opisywanymi jako los pukający do drzwi. Motyw powraca przez całą część, co czyni ją łatwą do śledzenia nawet w zredukowanym zespole. Symfonia nr 40 g-moll Mozarta została wpisana do jego własnego katalogu 25 lipca 1788 roku i pojawia się w jednym z programów. Obie to części wyjęte z większych dzieł, więc spodziewaj się fragmentu każdej z nich, a nie całej symfonii.
Prosty sposób na przygotowanie
Jeśli chcesz przyjść przygotowany, spędź trzynaście minut z Wełtawą i rozpoznaj jej główną melodię, a potem wysłuchaj raz początku Piątej Beethovena. To obejmuje dwa z utworów najczęściej pojawiających się w programie. Sprawdź program podany dla Twojej daty, aby zobaczyć, które inne się w nim znajdą. Później, jeśli jeden utwór Cię urzekł, poszukaj pełnego nagrania — godzina pokazuje Ci najważniejsze fragmenty, a kompletne dzieła są dłuższe, niż pozwala czas koncertu.
Źródła